Deventer Verhaal/Museum De Waag en Archeologie Deventer organiseren op donderdag 17 januari de historische lezing ‘Het Deventer Boek in de middeleeuwen’ in het Auditorium van het Stadhuis. (aanvang 20.00 uur). In deze lezing gaan Mathilde van Dijk en Jeroen Benders in op de Deventer boekcultuur in de middeleeuwen. 

Nieuwe lezers in de middeleeuwen
Een van de opvallendste kenmerken van de late middeleeuwen was de opkomst van nieuwe groepen lezers. Religieuze vrouwen en lekenbroeders, maar ook in de wereld levende stadsmensen waren zich in toenemende mate zorgen gaan maken over hun lot in het Hiernamaals. Rondreizende predikers, vaak afkomstig uit religieuze hervormingsbewegingen zoals de Moderne Devotie, peperden hun gehoor in hoe vluchtig het aardse leven was en hoe kort de tijd dus was om een goede toekomst in de hemel te verzekeren. Hoe vrouwen, lekenbroeders en stadsmensen daaraan moesten werken, leerden ze uit boeken. In de Moderne Devotie werd het lezen aangeraden als dé manier om nader tot God te komen. In haar lezing bespreekt Mathilde van Dijk twee boeken die de devoten voor dit nieuwe publiek hebben vervaardigd: een traktaat over de tien geboden van de Duitse franciscaan Marquard van Lindau en een geheel aan Augustinus gewijd handschrift. Beide werken zijn afkomstig uit de bibliotheek van het Brandeshuis, een gemeenschap van zusters van het gemene leven.

Niet-kerkelijke schriftcultuur
Jeroen Benders gaat in zijn lezing in op de beide onderdelen van zijn bijdrage aan de publicatie Deventer Boekenstad. Twaalf eeuwen boekcultuur aan de IJssel, te weten de kerkelijke en de wereldlijk-ambtelijke schriftcultuur te Deventer in de Middeleeuwen. De eerste is al in de 8ste eeuw te traceren, de tweede komt – net zoals elders in Europa – op in de 12de-13de eeuw. Waar de kerkelijke schriftcultuur aanvankelijk sterk verbonden was met de bisschop van Utrecht, de latere landsheer van het Oversticht, is de ambtelijke schriftcultuur van meet af aan een zaak geweest van de stad en de stadsgemeenschap met haar bestuur. In wezen gaat het hierbij om het ontstaan van het gemeentelijk bestuursapparaat en een vroege fase van bureaucratisering. In de lezing zal de nadruk liggen op deze niet-kerkelijke schriftcultuur in de periode circa 1200-1500. Onderwerpen die aan de orde komen, zijn de taken van de stadsbestuurders, schrijvers van en in de stad en de door hen geproduceerde documenten, gebruik van Latijn en volkstaal, alfabetisme, archivering.

Sprekers
Mathilde van Dijk is universitair docent cultuurgeschiedenis van het christendom aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij promoveerde in 2000 op de middeleeuwse hagiografie van de heilige Barbara van Nicomedia en is gespecialiseerd in de Moderne Devotie.Jeroen Benders promoveerde in 2002 op de bestuurlijke verschriftelijking in middeleeuws Deventer en werkte onder meer als universitair docent Landschaps-geschiedenis bij de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen.

Informatie
Geïnteresseerden zijn donderdag 17 januari 2019 van harte welkom in het Auditorium van het Stadhuis, Grote Kerkhof 1, Deventer. De lezing begint om 20.00 uur en duurt ruim één uur. Inloop en koffie vanaf 19.45 uur. De toegang is gratis en reserveren is niet mogelijk. Er zijn 100 plaatsen.

Lezingenreeks
De lezing is de vierde in de historische lezingenreeks van negen lezingen in het seizoen 2018-2019. De geschiedenis van Deventer staat hierin centraal. Vaak wordt aangehaakt op een actueel thema, bijvoorbeeld een recente archeologische opgraving, een nieuw verworven aanwinst voor de erfgoedcollectie of een actuele tentoonstelling waarin de geschiedenis van Deventer centraal staat.