Samen met Archeologie Deventer, Athenaeumbibliotheek, Stichting Industrieel Erfgoed Deventer en Collectie Overijssel starten we met een collegetour over de geschiedenis van Deventer.
De cursussen zijn gericht op geïnteresseerden die hun kennis van de geschiedenis van Deventer willen verrijken. De reeks bestaat uit acht minicolleges met verschillende thema’s en wordt verzorgd door diverse deskundigen.
Deventer, een van de oudste steden van Nederland, is een moderne stad met een uitzonderlijk rijk verleden. Toen Amsterdam en Rotterdam nog kleine dorpjes waren, had de stad zich, samen met andere Hanzesteden uit Oost-Nederland, al ontwikkeld tot een machtig handelscentrum. Deventer en de gemeentelijke dorpen zijn al decennia een levendig gebied en beschikken over rijke historie in veelal monumentale decors. Met onze collegetour bieden we geïnteresseerden de mogelijkheid om meer te leren over de geschiedenis van de stad. Tijdens de colleges behandelen we verschillende thema’s waarbij we telkens de link met het heden leggen.
Over de collegetour
De colleges zijn gegoten in cursusvorm. Theorie en praktijk zijn met elkaar verweven door de colleges op erfgoedlocaties aan te bieden. Deze opzet biedt deelnemers de ideale gelegenheid om het Deventer erfgoed van dichtbij te ervaren.
De colleges vinden op 3, 17, 31 maart, 14 en 28 april, 12 en 26 mei en 9 juni 2026 van 19:30 tot 21:00 uur plaats. De kosten bedragen € 150,- per persoon voor de gehele cursus. Een lunch en stadswandeling als slotactiviteit op 13 juni 2026 zijn inbegrepen. Er is plek voor maximaal 40 deelnemers. Vol = vol.
Dinsdag 3 maart 2026
Deventer is, na de Romeinse steden, een van de oudste steden van Nederland. Ten tijde van de komst van Lebuinus rond 768 was Deventer niet meer dan een gunstig gelegen dorp, zoals er vele in de omgeving waren. Na de stichting van een kerk en een aanvankelijk organische groei ontstond rond 850 de eerste geplande nederzetting. In de daaropvolgende eeuwen kreeg Deventer steeds meer een stedelijk karakter en gingen stedelijke functies een grotere rol spelen. Een zelfstandig stadsbestuur ontwikkelde zich pas in de twaalfde eeuw.
Vooral archeologisch onderzoek heeft in de afgelopen tachtig jaar sterk bijgedragen aan het inzicht in de ontstaansgeschiedenis van Deventer. Gemeentelijk archeoloog Bart Vermeulen schetst dit beeld aan de hand van oud en recent onderzoek.
Na de presentatie wordt het archeologisch depot bezocht, waar een deel van de besproken vondsten in het echt te bewonderen is.
Over de spreker
Bart Vermeulen is sinds 2008 gemeentelijk archeoloog bij gemeente Deventer. Daarvoor werkte hij als projectleider Archeologie bij de gemeente en heeft zo bij vele archeologische onderzoeken in de stad mee gegraven.
Locatie
Provinciaal Depot Bodemvondsten Overijssel
Bergpoortstraat 191-193
741 CV Deventer
Dinsdag 17 maart 2026
Deventer presenteert zich tegenwoordig vol trots als eigenzinnige en bruisende Hanzestad. Maar hoe sluit deze ronkende city marketing aan bij de historische werkelijkheid. Wat weten we eigenlijk over Deventer in de tijd van de Hanze. Wat vertellen de originele bronnen? Vincent Robijn, gemeentearchivaris van Deventer en directeur van Collectie Overijssel, neemt u mee de middeleeuwse archieven in.
Over de spreker
Vincent Robijn groeide op in het Noorden, op Ameland en ontwikkelde al jong een grote liefde voor geschiedenis. Hij studeerde geschiedenis in Groningen en gaf al vroeg les. Met een carrière in de archiefwereld, met functies in Heusden, Rotterdam en Amersfoort, vervult hij sinds 2018 de positie van directeur bij Collectie Overijssel. In zijn werk richt hij zich op organisatieontwikkeling, digitalisering en het relevant maken van collecties.
Locatie
Museum De Waag
Brink 56
7411 BV Deventer
Dinsdag 31 maart 2026
Deventer is de geboorteplaats van de Moderne Devotie, een religieuze hervormingsbeweging die in gang werd gezet met de bekering van Geert Grote. De beweging kenmerkt zich door gemeenschappen van broeders en zusters die hun bezittingen deelden, werkten voor de kost en lazen en schreven voor hun zielenheil. Ook vertaalden Moderne devoten de getijdengebeden, het Nieuwe Testament, de psalmen en andere devotionele teksten voor iedere gelovige die het Latijn niet machtig was. Zo zorgden zij voor een bloeiende boekcultuur en stonden zij aan de basis van Deventer Boekenstad.
Over de spreker
Suzan Folkerts, sinds 2017 conservator bij de Athenaeumbibliotheek, studeerde Geschiedenis en Mediaevistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 2010 promoveerde ze op een proefschrift over de overlevering en het publiek van het dertiende-eeuwse heiligenleven van Christina Mirabilis van Sint-Truiden. Daarna verrichtte zij onderzoek naar middeleeuwse bijbelvertalingen van de moderne devotie in handschrift en druk. In 2023 startte ze een onderzoek naar de productie en verspreiding van middeleeuwse handschriften uit Deventer.
Locatie
Athenaeumbibliotheek
Het Klooster 12
7411 NH Deventer
Dinsdag 14 april 2026
Deventer mag zich met 550 rijksmonumenten en 600 gemeentelijke monumenten met recht een Monumentenstad noemen. Een van de oudste gebouwen in Deventer, de Lebuinuskerk, is bijna 1000 jaar oud en ook het oudste woonhuis van Nederland, de Proosdij staat in onze stad. In de moderne monumentenzorg is het zo intact mogelijk behouden van gebouwen nog steeds een belangrijk fundament maar de moderne erfgoedambtenaar zoekt ook mee naar ruimte voor nieuwe functies of werkwijzen. Zo wordt Deventer steeds mooier zonder een openluchtmuseum te worden.
Boudewijn Wijnacker werkt als adviseur erfgoed en cultuurhistorie voor de gemeente Deventer en houdt zich dagelijks met de toekomst van onze monumenten bezig. In zijn presentatie vertelt hij over Deventer als monumentenstad en het werk van de moderne erfgoedambtenaar, dat er heel anders uit ziet dan twintig jaar geleden.
Na de presentatie bezoeken we de samen met Boudewijn de Bergkerk.
Over de spreker
Boudewijn Wijnacker werkt als adviseur erfgoed en cultuurhistorie voor de gemeente Deventer. Dagelijks houdt hij zich bezig met de toekomst van onze monumenten. In zijn presentatie vertelt hij over Deventer als monumentenstad en het werk van de moderne erfgoedambtenaar, dat er heel anders uit ziet dan twintig jaar geleden.
Locatie
Bergkerk
Bergkerkplein 1
7411 EN Deventer
Dinsdag 28 april 2026
De stad Deventer is altijd innig verbonden geweest met de omgeving. Voor de handel en eigen veiligheid waren de stedelingen afhankelijk van infrastructuur en verdedigingswerken op het platteland. De burgerij investeerde ook volop in grond en boerderijen, legde buitenplaatsen aan en had grote bestuurlijke invloed. Tijdens deze cursusavond neemt historicus Ewout van der Horst je mee in de bijzondere samenhang tussen stad en platteland.
Over de spreker
Ewout van der Horst (1979) studeerde geschiedenis en journalistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Als historicus is hij sinds 2003 verantwoordelijk voor tientallen cultuurhistorische publicaties, tentoonstellingen en multimediale projecten in de provincie Overijssel. Van 2008 tot 2020 was Van der Horst projectleider bij Stichting IJsselacademie en Collectie Overijssel. Nu is hij als directeur-bestuurder verantwoordelijk voor erfgoedorganisatie Deventer Verhaal.
Locatie
Huize de Bannink
Banninkslaan 4
7427 RE Deventer
Dinsdag 12 mei 2026
Deventer heeft een interessant, maar minder belicht artistiek verleden. Vanaf de zeventiende eeuw hebben diverse portrettisten, landschapschilders en pioniers Deventer bezocht. Sommigen waren er zelfs langere tijd werkzaam, dat kon ook zijn vanwege hun ‘Deventer’ origine.
We zoomen in vogelvlucht in op de periode 1650 tot 1940.
Over de spreker
Anne van Geuns (1978) is vanaf 2015 conservator van Museum De Waag. Sinds 2005 is hij werkzaam bij het museum. Van Geuns studeerde kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Van 2011 tot en met 2014 assisteerde hij Dick Purmer, lid van het Koninklijke Nederlands Genootschap voor Munt- en Penningkunde (KNGMP), bij de determinatie van de muntencollectie van Museum De Waag.
Locatie
Museum De Waag
Brink 56
7411 BV Deventer
Dinsdag 26 mei 2026
Industrieel erfgoed is méér dan fabrieken en machines: denk aan vormgeving, hoe mensen hebben geleefd, aan cultuur. Op deze avond neemt de Stichting Industrieel Erfgoed Deventer u mee in de verschillende benaderingen van dit erfgoed, maakt u kennis met de museale opstelling die de SIED verzorgt in het eigen gebouw, én leert u alles over de boeiende geschiedenis van de zuivelindustrie in Deventer en omgeving. Een avond vol afwisseling.
Over de sprekers
Mirjam Sweijd is sinds 2021 voorzitter van Stichting Industrieel Erfgoed Deventer (SIED). Zij is deskundig op het gebied van cultureel erfgoed, gebiedsontwikkeling en cultuur. Mirjam was onder meer adviseur en projectleider bij de gemeente Amsterdam, de provincie Zuid-Holland en de gemeente Hengelo. Haar kennis zette zij daarnaast in bij spraakmakende projecten op het gebied van erfgoed zoals het eerherstel van de Joodse Begraafplaats Zeeburg en het opzetten van een landelijk cultuurnetwerk.
Eric Giesbers was 12 jaar lang voorzitter van Stichting Industrieel Erfgoed Deventer (SIED). Daarvoor was hij 11 jaar lang penningmeester bij de stichting. De geboren Hagenaar, die de laatste jaren als zelfstandig interimmanager werkte, vestigde zich in de jaren negentig bewust in Deventer vanwege zijn grote interesse in het industriële erfgoed. De band met de stad werd zo sterk dat Eric er nooit meer weg wilde.
Locatie
SIED
Het Klooster 3
7411 NH Deventer
Dinsdag 9 juni 2026
Een toekomstbestendige en prettige stad is een stad die op een vanzelfsprekende manier verder bouwt op de geschiedenis. Bij de stedenbouwkundige ontwikkeling van Deventer is het daarom van belang goed te begrijpen waar we vandaan komen en wie we vandaag de dag zijn. Dit noemen we ons DNA, het vertelt het verhaal hoe de gemeente zich ruimtelijk, sociaal en economisch heeft ontwikkeld – en daarmee blijvend invloed uitoefent op hoe we de gemeente vandaag de dag ervaren en vormgeven. Het DNA van Deventer beschrijft ons unieke karakter. Dit vormt het fundament voor toekomstige ontwikkelingen. Door deze kwaliteiten te herkennen, te beschermen én doelgericht te benutten, bouwen we verder aan een toekomst die past bij de eigenheid van Deventer en de kracht van haar omgeving.
In de ontwerp-omgevingsvisie (vastgesteld door de gemeenteraad op 17 december jl.) is dit DNA beknopt beschreven. Gemeentelijk stedenbouwkundige Jan Pieter Romijn geeft een toelichting over dit DNA, en licht toe hoe dit als inspiratiebron voor de toekomst dient.
Na de presentatie bezoeken we een aantal plekken en projecten rondom het station en de voorstad, om te kunnen zien hoe er ook steeds weer nieuwe lagen aan de geschiedenis toegevoegd kunnen worden.
Over de spreker
Jan Pieter Romijn is senior Stedenbouwkundige bij de gemeente Deventer. Hij heeft veel ervaring met (ontwerp)opgaven op regionale en lokale schaal, van buitengebied tot binnenstad.
Locatie
Parkcafé Mees, Vogeleiland
Stationsstraat 2
7411 HA Deventer
