Wie de afgelopen dagen langs De Waag in hartje Deventer loopt, heeft het vast gezien: er wordt gewerkt aan het monumentale bordes voor het historische gebouw. Geen cosmetische opfrisbeurt, maar een serieuze restauratie van een stukje stadsgeschiedenis.
Want wist je dat het bordes, die karakteristieke trap en het verhoogde platform voor De Waag, al sinds 1643 op zijn plek staat? Het waaggebouw zelf is zelfs nóg ouder en dateert uit 1528. Dat zijn heel wat eeuwen vol weer, wind en duizenden voetstappen.
Wat is er aan de hand?
Tijdens inspectie ontdekten experts schade aan één van de zandstenen pijlers die het bordes ondersteunen. Die pijler speelt een belangrijke rol: hij helpt het gewicht van de gewelven en de vloer dragen. Geen detail dus.
De boosdoener? Roestend ijzer
In de pijler zitten al lange tijd ijzeren verankeringen, stevige stangen die de constructie bijeenhouden. Handig, maar ijzer heeft één vervelende eigenschap: als het roest, zet het uit. En precies dát veroorzaakt druk op het eeuwenoude zandsteen, met scheuren en beschadigingen tot gevolg.
Hoe restaureren ze zoiets?
Dat vraagt precisiewerk. Eerst wordt het bordes tijdelijk ondersteund, zodat de pijler veilig verwijderd kan worden. Daarna verhuist hij naar een steenhouwerij, waar vakmensen aan de slag gaan.
Scheuren worden gelijmd en opgevuld met speciale restauratiemortel. Zijn delen van de steen echt niet meer te redden? Dan worden ze vervangen met nieuw natuursteen. Dat ambacht heet prachtig genoeg ‘steen inboeten’, een eeuwenoud vak op zich. Na de restauratie krijgt de pijler zijn oude plek terug onder het bordes.
Terug naar de bron: Bentheimer zandsteen
Bijzonder detail: niet alleen deze pijler, maar ook de traptreden, balustrades, leeuwen en sierbogen van De Waag zijn gemaakt van Bentheimer zandsteen. Deze steensoort was vanaf de zestiende eeuw razend populair in Nederland en staat bekend om zijn duurzaamheid.
En nog mooier: als er nieuw steen nodig is, komt dat uit dezelfde streek als eeuwen geleden, uit een groeve bij Gildehaus, vlak bij Bentheim. Alsof de geschiedenis letterlijk wordt aangevuld met materiaal van vroeger.
Wie doen dit?
De restauratie loopt van mei tot en met juni 2026 en gebeurt in opdracht van gemeente Deventer.
Aan het werk zijn: Bouwbedrijf Hoffman en Slotboom Steenhouwers. Daarnaast kijken constructeurs, bouwkundigen en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed mee.
Dus zie je hekken of steigers bij De Waag? Dan weet je: daar wordt niet zomaar geklust, daar wordt een stukje Deventer behouden voor de volgende paar honderd jaar.
Het museum is natuurlijk wel geopend. De openingstijden zijn van dinsdag tot en met zondag van 11:00 tot 17:00 uur.